Paratoner Nedir (Ankara)

15.10.2019

Elektrik yükleri havada artı ve eksi olarak bulunmaktadır ve bunun tanımlanması yaklaşık 300 yıl öncesine dayanmaktadır. Benjamin Franklin tarafından ortaya atılan bu teori zaman içinde geliştirilmiş ve kesinlik kazanmıştır. Franklin enerjinin doğada artı ve eksi yükse olduğunu keşfettikten sonra bunu nasıl kullanabileceğiniz düşünmüş ve yıldırımsavarı geliştirmiştir. Peki yıldırımsavar yani paratoner nedir? Paratoner artı ve eksi olarak havada bulunan yüklerin toprağa aktarılmasıdır.

Franklin, paratoneri yaptığı deneyler sonucunda keşfetmiştir. Paratoner deneylerinin yanında Leiden şişesi ile ilgili deneylerini de sürdüren Franklin, Leiden şişesinden elektrik boşaldığı sırada çıkan çatırtıların, gök gürültüsü ve yıldırım sırasında çıkan çatırtılarla benzerlik taşıdığını düşündü. Bunu da 1752 yılında fırtınalı bir havada uçurduğu uçurtmanın Leiden şişesini yüklediğini göstererek ispatlamış oldu. Sonrasında Franklin’in bu deneyi üzerinden paratoner geliştirildi.

Yıldırıma karşı korunmak için geliştirilen paratoner nedir ve nasıl çalışır? Bu soruya yanıt verebilmek için yıldırımın ne olduğunu tanımlayalım. Yıldırım, iki bulutun çarpışması, sürtünmesi ya da karşılıklı yük boşaltması ile oluşan ışıktır. Ve ortaya çıkardığı enerji ile ciddi zararlar meydana getirir. Paratoner ise toprağa bağlı metal bir çubuktur. Yıldırım esnasında ortaya çıkan enerjiyi çekerek, toprağa aktarır. Bu sayede artı ve eksi yüklerin çarpışması çevreye zarar vermeden yok edilmiş olur. Doğanın vereceği zarar Franklin araçlığı ile hasara neden olmadan yine doğaya aktarılmıştır. Amerika’nın Philadelphia kentinde 1782 yılında paratoner kullanan konut sayısı 400’ün üzerine çıkmıştır.

Etiketler