Paratoner Çalışma Prensibi

15.10.2019

Paratoner insanların aktif olduğu bölgelerde, yıldırım düşmelerinden kaynaklı yaşanacak zararların önüne geçilmesi için yıldırımın düşmesini engelleyen bir araçtır. Franklin tarafından uçurtma deneyi ile keşfedilmiş olan bu araç sonrasında paratoner çalışma prensibi şeklinde geliştirilmiştir. Havadaki elektronların çarpışmasına önlemek ve bunun doğuracağı zararları yaşamamak için yüksekte bulunan tüm binaların üzerinde paratoner kullanılır.

Paratoner çalışma prensibi bilinenin aksine yıldırım düştükten sonra çıkan enerjiyi yok etmek değil, yıldırımın düşmesini engellemektir. Bunun için de sivri bir yapıdan oluşur. Çünkü elektik yükü oldukça hızlı bir şekilde sivri alanlarda toplanır. Genellikle binaların çatısına yerleştirilen paratoner, bakır bir iletken ile toprağa bağlıdır. Bu sayede sivri uçta toplanan enerji toprağa aktarılarak yok olur.

Yağmur bulutları binaya yaklaştıkları zaman alt kısımlarında eksi yükler bulundurur. Paratonerin sivri ucunda toplanmış olan artı ve eksi yüklerle bu eksi yükler etkileşime geçer. Paratonerde bulunan eksi yükler, buluttaki eksi yükler ile birbirini iter ve bu sayede paratonerdeki eksi yük toprağa aktarılır. Uçta kalan artık yük ise buluttaki eksi yük ile etkileşime geçerek, nötrleşir. Bu sayede yıldırım oluşumunun önüne geçilmiş olur.

Paratonerin çalışmasındaki en önemli husus, toprağın altında kalan kısmın ziftlenmesidir. Çünkü aktif bir paratonerin ziftlenmemiş olan kısımları –toprağın altında olsa dahi- tekrar etkileşime geçmeye hazır olur. Bu da diğer işlemlerin boşuna yapılmış olması demektir. Toprağın altında kalan metal kısım ile bakır iletkenler kesinlikle ziftlenmelidir.

Etiketler