KATOTİK KORUMA ÖLÇÜMÜ

KATODİK KORUMA

Katodik Koruma

Korunacak metali oluşturulacak bir elektrokimyasal hücrenin katodu haline getirerek metal yüzeyindeki anodik akımların giderilmesi işlemidir.

Korozyon olayı bu iki reaksiyonun bir arada yürümesi ile gerçekleşir. Elektronlar anottan katoda doğru metal üzerinden akar ve katot reaksiyonu anottan gelen bu elektronları kullanarak yürür. 

Katot reaksiyonu için gerekli elektronlar dış kaynaktan verilecek olursa, anot reaksiyonu ile elektron üretilemez. Bu durumda anottaki korozyon olayı durmuş olur.

Metale dıştan uygulanan akım ile verilen elektronlar, metal yüzeyinde yürümekte olana anodik reaksiyonları tam olarak durdururken, katodik reaksiyonun hızını da arttırır. Anot reaksiyonu artık korunmakta olan metalin yüzeyinde değil, katodik koruma devresinde bulunan anotta yürür. Korunmakta olan metal yüzeyi artık tam olarak katot olur.

DIŞ AKIM KAYNAKLI KATODİK KORUMA

Dıştan, bir trafo redresör aracılığı ile doğru akım uygulanır.

(-) uç metale, (+) uç anoda bağlanır.

Akım şiddeti korunacak metalin yüzey alanına ve metalin içinde bulunduğu ortamın koroziflik derecesine bağlıdır.

GALVANİK ANOTLU KATODİK KORUMA

Korunacak metal yapıya kendinden daha aktif bir metal bağlanarak galvanik hücre oluşturulur.

Katodik koruma devresinden akım geçebilmesi için anot ve katot arasında devre direncini yenebilecek kadar bir potansiyel farkının olması gerekir.

Galvanik anottan çekilen akım, galvanik anodun açık devre potansiyeli ile devre direncinin büyüklüğüne bağlıdır.

KATODiK KORUMA
Metallerin bir çogu su veya hava ile temas ettiginde korozyona ugrar. Bu, özellikle suyun içindeki veya topragin altindaki metal borular için büyük bir risktir ve bu borularin yapildigi metalin korozyona ugramamasi için bir çok koruma yöntemi gelistirilmiþtir. Korozyonu önlemek için bu borularin yanina, onlarla temas edecek sekilde, daha reaktif bir metalin yerlestirildigi koruma metoduna ise katodik koruma denir. Katodik korumanin uygulandigi bir çok farkli alan vardir.
Katodik koruma, korunacak metal yapiyi olusturulacak bir elektrokimyasal hücrenin katodu haline getirerek metal yüzeyinde yürümekte olan anodik reaksiyonlarin durdurulmasidir.
Katodik korumada amaç, korunacak olan metalin potansiyelini anodun açik devre potansiyeline kadar polarize etmektir. Bunu saglamak için metale katodik yönde bir harici akim uygulanir.
Uygulanmasina 1930' lu yillarda baslamis olan katodik korumada son yýllarda büyük gelismeler olmus, teknolojik gelismelere paralel olarak yüksek performansli yeni anotlarýn bulunmasi ile katodik koruma korozyonla mücadelede en etkili ve en ekonomik yöntem durumuna gelmistir. Katodik koruma, dis akim kaynakli ve galvanik anotlu olmak üzere iki sekilde uygulanir.
Dis akim kaynakli katodik koruma metale distan bir dogru akim uygulanarak yapilir. Bir transformatör redresör sisteminden elde edilen dogru akim (-) ucu korunacak olan metale (+) ucu da bir yardimci anota baglanir. Dis akim kaynakli sistemde yardimci anot olarak; toprak alti yapilarýnda en yaygin olarak kullanilan anot tipi silis katkili demir anotlardir. Bu anotlarin disinda yurt disindan ithal edilen grafit ve metaloksit kapli titanyum anotlarda kullanilmaktadir.
Galvanik anotlu katodik koruma sistemlerinde korunmasi istenilen metal yapiya kendisinden daha negatif potansiyelde metal (anot) baglanarak bir galvanik pil olusturulur. Böylece metal yapi katot haline getirilir. Galvanik anotlar kendiliklerinden çözünerek aynen bir pil gibi akim üretirler. Anodun çözünmesi sonucu açiga çikan elektronlar, dis baglantidan katoda (korunan metal yapi) tasinarak katodik reaksiyon için gerekli olan elektronlari saglar. Galvanik anotlar, koruma sirasinda belirli hizlarla çözünerek agirliklarini kaybederler. Bunlari uygun zaman araliklariyla yenileyerek koruma islevine süreklilik kazandirilir.

Galvanik Anotlu Katodik Koruma
Dis Akim Kaynakli Katodik Koruma
GALVANIK ANOTLAR GENEL KULLANIM ALANLARI
·        Toprak altindaki dogalgaz, akaryakit ve su boru hatlarinda, 
·        Toprak altindaki LPG, akaryakit tanklari ve yer altina gömülen çalisma konteynirlarinda, 
·        Tatli su depolama tanklarinin iç yüzeylerinde, 
·        Esanjörde, termosifonda, sicak su kazanlarinin iç yüzeylerinde, 
·        Diger her türlü tatli su ve toprak ile temas halindeki özel yapilarda, 

Alüminyum Tip Anot
Magnezyum Tip Anot
Magnezyum Torba Tip Anot
Çinko Tip Anot
Katodik koruma sisteminde Potansiyel ve Akim degerlerini ölçmek için kullanilan ölçü kutularinin ölçüm kutup sayilari, uygulanan katodik koruma sistemine göre deðismektedir. Ayrica istege göre ölçü kutularinin dis yüzeyleri sicak daldirma galvaniz veya istenilen renkte boya ile kaplanmaktadir.

Katodik koruma sisteminde potansiyel degerinin okunmasi esnasýnda kullanilir.
Genel olarak toprak ve tatli su içerisinde bulunan yapilara uygulanan katodik koruma sisteminde potansiyel degeri okunurken Bakir/Bakir Sülfat (Cu/CuSO4) referans elektrodu kullanilir.
Tatli su içerisinde bulunan yapilar, uygulanan katodik koruma sisteminde potansiyel degeri okunurken Gümüs/Gümüs Klorür (Ag/AgCl) referans elektrodu kullanilir. Ayrica deniz yapilarinda çinko elektrod da kullanilabilir.
Katodik Koruma Test talimati için tiklayin!!

REFERANS ELEKTROT
ÖLÇÜ KUTULARI
Dis Akim Kaynakli Katodik Koruma Sisteminde Alternatif Akimi Dogru Akima çeviren Trafo/Redresör (T/R) üniteleri kullanilmaktadir. Bu üniteler; 220 V veya 380 V A.C. beslemeli, Hava veya Yag sogutmali, istenilen D.C. Volt ve Amper Çikis degerine göre ayarlanabilir, Voltaj regülasyonu manuel, otomatik, varyakli veya faz kontrollü, sabit referans kontrollü, PLC' li Bilgisayar kontrollü SCADA Uyumlu tipte olmaktadir. 

TRAFO/REDRESÖR ÜNiTELERi
Katodik olarak korunmus olan bir metal yapinin korunup korunmadigni anlamak için, asagida belirtilen referans elektrotlarin karsisindaki koruma potansiyel degerlerini saglamasi gerekir.Referans Elektrod    Koruma Potansiyeli (mV)
Gümüs-Gümüs Klorid  (Ag/AgCI)    -810
Bakir-Bakir-Sülfat  (Cu/CuS04)    -850
Çinko (Zn)    +250

Katodik koruma yapilmadigi için yillik milli gelirin % 4.5 nu (sadece malzeme kaybi,ürün ve isçilik hariçtir.) kaybettiðimizi unutmayalim.